พยาธิหนอนหัวใจคืออะไร

พยาธิหนอนหัวใจ เป็นพยาธิที่ตัวเต็มวัยอาศัยอยู่ในหัวใจน้องหมาตามชื่อพยาธิ จัดอยู่ในกลุ่มพยาธิ ตัวกลม มีชื่อเรียกว่า (Dirofilaria immitis) ติดต่อกันโดยมียุงเป็นพาหะนำโรค เช่น ยุงลาย ยุงก้นปล่อง ยุงลายเสือ การป้องกันสามารถทำได้โดยใช้ผลิตภัณฑ์กำจัดตัวอ่อน พยาธิหนอนหัวใจมีลักษณะตัวกลม ยาว พยาธิตัวผู้มีความยาว 12-20 เซนติเมตร ในขณะที่ตัวเมียสามารถยาวได้ถึง 30 เซนติเมตร โดยพยาธิเหล่านี้จะอยู่บริเวณหลอดเลือดของปอด และอาจมีบางส่วนอยู่ที่หัวใจห้องล่างขวา

ยุงส่งต่อพยาธิหนอนหัวใจให้น้องหมาได้อย่างไร

โรคพยาธิหนอนหัวใจเกิดจากพาหะนำโรคคือ ยุง โดยวงจรการติดต่อเริ่มจากยุงตัวเมียกินตัวอ่อนพยาธิหนอนหัวใจจากเลือดสุนัขที่มีพยาธิหนอนหัวใจ จากนั้นตัวอ่อนพยาธิหนอนหัวใจจะพัฒนาเป็นตัวอ่อนระยะแรก และพัฒนาเป็นระยะที่ 3 จะมีการลอกคราบ 2 ครั้งภายในร่างกายยุงโดยใช้เวลาประมาณ 8-30 วัน ซึ่งจะขึ้นอยู่กับอุณหภูมิ เมื่อยุงกัดสัตว์เลี้ยง ยุงจะปล่อยตัวอ่อนของพยาธิหนอนหัวใจระยะที่ 3 ผ่านผิวหนังในบริเวณที่ยุงกัด จากนั้นตัวอ่อนจะเริ่มลอกคราบพัฒนาเป็นตัวอ่อนระยะที่ 4 ในชั้นใต้ผิวหนังและกล้ามเนื้อประมาณ 3 วัน หลังจากนั้นประมาณ 2 เดือน ตัวอ่อนระยะนี้จะเคลื่อนย้ายออกจากชั้นไขมันและกล้ามเนื้อไปเป็นตัวไม่เต็มวัย ซึ่งจะเข้าสู่หลอดเลือดดำตามร่างกาย และไปยังหลอดเลือดที่ปอดและพัฒนากลายเป็นตัวเต็มวัยต่อไป

มนุษย์ไม่ใช่เป้าหมายของพยาธิชนิดนี้ แต่ก็สามารถพบการติดโรคนี้ได้โดยบังเอิญ ซึ่งตามปกติตัวอ่อนของ พยาธิจะไม่สามารถเติบโตหรือดำรงชีวิตอยู่ในเนื้อเยื่อร่างกายของคนได้ และเมื่อตัวอ่อนตาย ร่างกายก็จะ กำจัดให้หมดไปซึ่งอาจมีการอักเสบเล็กน้อย จึงไม่ได้เป็นปัญหาที่น่ากังวล

อาการของโรคพยาธิหนอนหัวใจ

อาการพยาธิหนอนหัวใจสุนัขนั้นอาจแสดงอาการน้อย หรือไม่แสดงอาการใด ๆ เลยได้ หากตัวอ่อนพยาธิหนอนหัวใจในร่างกายยังขยายจำนวนไม่มากนัก กรณีที่มีพยาธิหนอนหัวใจจำนวนปานกลาง สุนัขจะแสดงอาการไอ ไม่อยากออกกำลังกาย ไม่อยากเดินหรือลุกนั่ง ความอยากอาหารลดลง น้ำหนักตัวลดลง เป็นต้น กรณีที่อาการรุนแรงเนื่องจากมีตัวพยาธิอุดตันการไหลเวียนของเลือดที่หัวใจห้องล่างขวารวมทั้งหลอดเลือดดำใหญ่ สุนัขอาจมีภาวะของความผิดปกติของหัวใจอย่างรุนแรง เช่น เลือดไหลย้อนในห้องหัวใจ ลิ้นหัวใจทำงานผิดปกติ หรือกระทั่งไหลเวียนเลือดล้มเหลว

แนวทางการรักษาสุนัขที่เป็นโรคพยาธิหนอนหัวใจ

วิธีรักษาสุนัขเป็นพยาธิหนอนหัวใจคือ การกำจัดตัวพยาธิทุกระยะ ทั้งตัวอ่อน หรือพยาธิตัวเต็มวัย โดยทำให้เกิดผลข้างเคียงน้อยที่สุดต่อตัวสัตว์ และลดอาการที่เกิดจากการติดพยาธิหนอนหัวใจ สุนัขที่มีอาการทางคลินิกอย่างชัดเจน ควรได้รับการรักษาให้อยู่ในสภาวะคงที่ก่อนที่จะให้ทำการรักษาด้วยผลิตภัณฑ์กำจัดพยาธิตัวเต็มวัย โดยอาจให้ผลิตภัณฑ์สเตียรอยด์ ผลิตภัณฑ์ขับน้ำ ผลิตภัณฑ์เพิ่มการบีบตัวของกล้ามเนื้อหัวใจ 

ผลิตภัณฑ์ที่ใช้ในการกำจัดตัวอ่อน และตัวเต็มวัยพยาธิหนอนหัวใจนั้นมีอยู่หลายชนิด มีทั้งชนิดแบบกิน ฉีดและแบบหยดลงผิวหนัง โดยสัตวแพทย์จะเลือกใช้ตามความเหมาะสมของสุนัขแต่ละสายพันธุ์ อายุ และการดูแล โดยสิ่งสำคัญของการรักษาคือการพาสุนัขมารับผลิตภัณฑ์ป้องกันปรสิตอย่างต่อเนื่องทุกเดือนตามที่สัตวแพทย์ใกล้บ้านแนะนำ เพราะการรักษาอย่างต่อเนื่องนั้นเป็นกุญแจสำคัญที่ทำให้การรักษาโรคพยาธิหนอนหัวใจประสบความสำเร็จ

สิ่งที่สำคัญคือในกรณีที่น้องหมาติดพยาธิหนอนหัวใจในปริมาณมาก จะส่งผลให้เกิดภาวะพยาธิตัวเต็มวัยอุดตัน หรือ caval syndrome ซึ่งเป็นภาวะที่เกิดแบบเฉียบพลัน และส่งผลให้เสียชีวิตได้ภายใน 2 วัน หากไม่ได้รับการรักษาโดยการนำพยาธิออกมาจากห้องหัวใจได้เลย ซึ่งหากตรวจพบว่าน้องหมาของเราอยู่ในขั้นนี้แล้ว ควรรีบพบสัตวแพทย์เพื่อทำการักษาอย่างเร่งด่วนทันที 

วิธีการป้องกันพยาธิหนอนหัวใจให้น้องหมา

แม้ว่าโรคพยาธิหนอนหัวใจจะเป็นโรคที่น่ากลัวและร้ายแรงจนถึงขั้นทำให้น้องหมาเสียชีวิตได้ แต่ก็ไม่ต้องกลัวไปเพราะการป้องกันพยาธิหนอนหัวใจนั้นทำได้ง่ายมาก 

วิธีการป้องกันพยาธิหนอนหัวใจให้น้องหมาที่ดีที่สุด โดยการเข้าโปรแกรมป้องกันปรสิตที่แนะนำโดย สัตวแพทย์ประจำทุกเดือนอย่างต่อเนื่อง ร่วมกับการป้องกันพาหะอย่างยุง ไม่ให้น้องหมาโดนยุงกัน 

เพียงเท่านี้ก็สามารถป้องกันโรคพยาธิหนอนหัวใจได้แล้ว หมดห่วงว่าน้องหมาของเราจะมีพยาธิหนอนหัวใจได้เลย